decor-gora-5
02-08-14 roku

baner-kultura-1baner-kultura-2baner-kultura-3baner-kultura-4baner-kultura-5baner-kultura-6

powrot-homepowrot-sportarchiwum
youtube

OBRZĘDY I ZABAWY LUDOWE Z OKAZJI DNI JAWORZNA 2013 W DOMU KULTURY W JELENIU

dscn4279Dni Jaworzna 2013 miały swój czas od 8-go to 20-go czerwca. W jego ramach zorganizowano także szereg imprez w dzielnicowych domach kultury należących do Miejskiego Centrum Kultury i Sportu w Jaworznie. Impreza, o której piszemy miała miejsce w DK w Jeleniu, dzielnicy kultywującej kulturę ludową regionu i jego folklor poprzez działalność zespołów śpiewaczych i tanecznych takich jak: „Jelenianki" oraz dziecięcą grupę tańca ludowego „Jaworowe Ludki".


Oba te zespoły prowadzone są przez dwie panie: Małgorzatę Letner-Melczyk, która jest choreografem oraz Annę Jachimczyk, zapewniającą stronę muzyczną i akordeonowy akompaniament wykonywanych utworów.

Opisane poniżej zabawy stanowiły równocześnie scenariusz widowiska teatralno-muzycznego wystawionego na scenie teatralnej DK w Jeleniu w dniu 18 czerwca b.r. Impreza zaaranżowana została w związku z obchodami tegorocznych Dni Jaworzna i była ciekawą alternatywą pozostałych wydarzeń kulturalnych zorganizowanych z tejże okazji.

„Wyzwoliny Wilka" to jedna z polskich dziecięcych zabaw ludowych, która wzięła swój pierwowzór z pracy na roli. Przy rozpoczynających się sianokosach bowiem, zwykle „wyzwalano" młodego chłopaka, który pierwszy raz szedł w pole lub na łąkę kosić. Dzieci podpatrzywszy ten zwyczaj, zaczęły naśladować dorosłych, bawiąc się w wyzwoliny, inaczej zwane frycowym. Dzieci wybierały spośród siebie Wilczka, inaczej Fryca i zakładały mu na głowę wieniec ze słomy, siana lub ostu. Zgodnie z treścią śpiewanej piosenki dla żartów goliły go kijkiem lub gałązką, kazały mu kłaść się na bronie, karmiły sianem itp. Jeśli Wilczek słusznie stosował się do wszystkich poleceń i dawał na końcu jakiś wykup, zostawał wyzwolony. Poprzez cały czas trwania zabawy dzieci śpiewały, a po zabawie tańczyły razem z Wilczkiem.


..."zapamiętaj, parobeczku,
swoje frycowanie!
wykupże się, wilczku, wykup
będzie tańcowanie!"

„Wyzwoliny na kosiarza" były odpowiednikiem w/w zabawy na Śląsku. Dzieci naśladując dorosłych, urządzały w okresie żniw wyzwoliny, czyli próbę jakiej poddaje się kandydata na kośnika. Bawiący się wybierali gospodarza, a sami ustawiali się w szeregu udając, że koszą. Potem kolejno wychodzili przed szereg i przed Gospodarzem skakali, tańczyli, fikali, strojąc przy tym śmieszne miny, a wszystko to odbywało się przy wtórze piosenki:

„Kto chce u nas być kośnikiem,
musi stanąć jako snop.
I przed naszym gospodarzem
zatańcować jako chłop!"

Ten kto okazał się największym wesołkiem i potrafił rozbawić resztę bawiących się dzieci, zostawał wyzwolony na kośnika i miał prawo do koszenia.

Dzieci z zespołu „Jaworowe Ludki" wystąpiły w widowisku „Wyzwoliny Wilka" - tańcząc, śpiewając. Członkinie zespołu „Jelenianki" zaśpiewały natomiast szereg piosenek ludowych tematycznie związanych z tą inscenizacją.
Następnie wszyscy razem, wspólnie z panią Małgorzatą Letner-Melczyk, główno-prowadzącą całą imprezę, nawiązali dialog z dziecięcą publicznością, w efekcie czego wywiązała się wesoła interakcyjna zabawa. W nawiązaniu kontaktu z widownią pomagała młodzież z grupy teatralnej „Demolka", działającej w DK w Jeleniu, kierując do dzieci pytania, które tematycznie nawiązywały do przedstawienia.

Sprawą ogromnej wagi jest kultywowanie zwyczajów regionalnych, które powoli, ale na stałe znikają z życia pokoleń. Dziecięce zabawy wiejskie naśladujące pracę na roli, stanowiły niegdyś część składową zabaw i gier ludowych, szeroko pojętego folkloru i obrzędowości chłopskiej. Czy przetrwają, czy też nie, to w dużej mierze zależy od nas samych. Organizowanie tego typu imprez umacnia nas jednak w przekonaniu, że tradycja ludowa nie zaginie dopóki, dopóty istnieć będą ludzie, którzy ją pielęgnują i pomagają zachować ją w pamięci dla kolejnych, młodszych generacji Polaków.
Dziecięcy Zespół Ludowy „Jaworowe „Ludki" działający w Domu Kultury w Jeleniu jest wspaniałym przykładem na to, jak propagować i szerzyć w obecnych czasach polski folklor
i szeroko pojętą kulturę ludową.

OBRZĘDY  I  ZABAWY  LUDOWE   Z OKAZJI  DNI  JAWORZNA 2013 W  DOMU  KULTURY  W  JELENIU OBRZĘDY  I  ZABAWY  LUDOWE   Z OKAZJI  DNI  JAWORZNA 2013 W  DOMU  KULTURY  W  JELENIU OBRZĘDY  I  ZABAWY  LUDOWE   Z OKAZJI  DNI  JAWORZNA 2013 W  DOMU  KULTURY  W  JELENIU

OBRZĘDY  I  ZABAWY  LUDOWE   Z OKAZJI  DNI  JAWORZNA 2013 W  DOMU  KULTURY  W  JELENIU OBRZĘDY  I  ZABAWY  LUDOWE   Z OKAZJI  DNI  JAWORZNA 2013 W  DOMU  KULTURY  W  JELENIU